Kirish

Boshlang'ich tushunchalar: radian, birlik aylana, ishoralar

sin⁡2\sin 2 va sin⁡2∘\sin 2^\circ ikki xil son: birinchisi taxminan 0,9090{,}909, ikkinchisi taxminan 0,0350{,}035, chunki gradus belgisi bo'lmasa burchak radianda o'lchanadi. Bu darsda burchak o'lchovlari, trigonometrik funksiyalarning birlik aylanadagi ta'rifi, ular qachon mavjudligi, jadval qiymatlari va choraklar bo'yicha ishoralar to'liq beriladi. Keyingi hamma darslar shularga tayanadi.

Burish burchagi

Trigonometriyada burchak nurni koordinata boshi atrofida burish bilan hosil bo'ladi. Nur OxOx o'qining musbat yo'nalishidan boshlab buriladi. Soat strelkasiga teskari burish musbat burchak, soat strelkasi bo'yicha burish manfiy burchak beradi. Burchak istalgan kattalikda bo'lishi mumkin: 390∘390^\circ bu bir to'liq aylana va yana 30∘30^\circ, shuning uchun 390∘390^\circ va 30∘30^\circ nurni bir xil holatga olib keladi. −30∘-30^\circ va 330∘330^\circ ham bir xil holat beradi.

α\alpha va α+360∘⋅n\alpha+360^\circ\cdot n (n∈Zn\in Z) burchaklar nurni bir xil holatga keltiradi, shuning uchun ularning barcha trigonometrik funksiyalari teng.

Radian

Bir radian deb uzunligi radiusga teng yoy tiraladigan markaziy burchakka aytiladi. Butun aylana uzunligi 2πR2\pi R, ya'ni 2π2\pi ta radius, demak to'liq aylana 2π2\pi radian.

180∘=π rad180^\circ=\pi\ \text{rad}
Gradus va radian orasidagi asosiy moslik
αrad=α∘⋅π180\alpha_{\text{rad}}=\alpha^\circ\cdot\frac{\pi}{180}
α∘=αrad⋅180π\alpha^\circ=\alpha_{\text{rad}}\cdot\frac{180}{\pi}
Graduslardan radianga va radiandan graduslarga o'tish

π\pi soni ≈3,14\approx 3{,}14 bo'lgani uchun 11 radian ≈57,3∘\approx 57{,}3^\circ va 1∘≈0,01751^\circ\approx 0{,}0175 radian. Masalan:

240∘=240⋅π180=4π3240^\circ=240\cdot\frac{\pi}{180}=\frac{4\pi}{3}
7π9=7⋅180∘9=140∘\frac{7\pi}{9}=\frac{7\cdot 180^\circ}{9}=140^\circ
Gradus30∘30^\circ45∘45^\circ60∘60^\circ90∘90^\circ
GradusRadian30∘30^\circπ6\dfrac{\pi}{6}45∘45^\circπ4\dfrac{\pi}{4}60∘60^\circπ3\dfrac{\pi}{3}90∘90^\circπ2\dfrac{\pi}{2}
Gradus120∘120^\circ135∘135^\circ150∘150^\circ180∘180^\circ
GradusRadian120∘120^\circ2π3\dfrac{2\pi}{3}135∘135^\circ3π4\dfrac{3\pi}{4}150∘150^\circ5π6\dfrac{5\pi}{6}180∘180^\circπ\pi
Gradus210∘210^\circ225∘225^\circ240∘240^\circ270∘270^\circ
GradusRadian210∘210^\circ7π6\dfrac{7\pi}{6}225∘225^\circ5π4\dfrac{5\pi}{4}240∘240^\circ4π3\dfrac{4\pi}{3}270∘270^\circ3π2\dfrac{3\pi}{2}
Gradus300∘300^\circ315∘315^\circ330∘330^\circ360∘360^\circ
GradusRadian300∘300^\circ5π3\dfrac{5\pi}{3}315∘315^\circ7π4\dfrac{7\pi}{4}330∘330^\circ11π6\dfrac{11\pi}{6}360∘360^\circ2π2\pi
0°30°45°60°90°120°135°150°180°210°225°240°270°300°315°330°
Birlik aylanadagi asosiy burchaklar. Har bir nuqta o'z o'rnida: 30∘30^\circ nuqtaning koordinatalari (32; 12)\left(\dfrac{\sqrt{3}}{2};\,\dfrac{1}{2}\right)

Yoy uzunligi va sektor yuzi

l=Rαl=R\alpha
S=12R2α=12lRS=\frac{1}{2}R^2\alpha=\frac{1}{2}lR
Faqat α\alpha radianda bo'lganda

R=6R=6, α=2π3\alpha=\dfrac{2\pi}{3} bo'lsa:

l=6⋅2π3=4πl=6\cdot\frac{2\pi}{3}=4\pi
S=12⋅36⋅2π3=12πS=\frac{1}{2}\cdot 36\cdot\frac{2\pi}{3}=12\pi
Yoy uzunligi va sektor yuzi

Birlik aylana va funksiyalarning ta'rifi

Birlik aylana deb markazi koordinata boshida, radiusi 11 ga teng aylanaga aytiladi. A(1; 0)A(1;\,0) nuqtani α\alpha burchakka bursak, aylanada M(x; y)M(x;\,y) nuqta hosil bo'ladi.

αcos αsin αAM(cos α; sin α)O
MM nuqtaning abssissasi cos⁡α\cos\alpha, ordinatasi sin⁡α\sin\alpha
FunksiyaTa'rifiQachon mavjud
Funksiyasin⁡α\sin\alphaTa'rifiyy, nuqtaning ordinatasiQachon mavjudhar qanday α\alpha
Funksiyacos⁡α\cos\alphaTa'rifixx, nuqtaning abssissasiQachon mavjudhar qanday α\alpha
Funksiyatg⁡α\operatorname{tg}\alphaTa'rifiyx=sin⁡αcos⁡α\dfrac{y}{x}=\dfrac{\sin\alpha}{\cos\alpha}Qachon mavjudcos⁡α≠0\cos\alpha\ne 0, ya'ni α≠π2+πn\alpha\ne\dfrac{\pi}{2}+\pi n
Funksiyactg⁡α\operatorname{ctg}\alphaTa'rifixy=cos⁡αsin⁡α\dfrac{x}{y}=\dfrac{\cos\alpha}{\sin\alpha}Qachon mavjudsin⁡α≠0\sin\alpha\ne 0, ya'ni α≠πn\alpha\ne\pi n

O'tkir burchak uchun bu ta'rif to'g'ri burchakli uchburchakdagi ta'rif bilan bir xil: sinus qarshi katetning gipotenuzaga, kosinus yopishgan katetning gipotenuzaga, tangens qarshi katetning yopishgan katetga, kotangens yopishgan katetning qarshi katetga nisbati.

tg⁡90∘\operatorname{tg}90^\circ, tg⁡270∘\operatorname{tg}270^\circ, ctg⁡0∘\operatorname{ctg}0^\circ, ctg⁡180∘\operatorname{ctg}180^\circ, ctg⁡360∘\operatorname{ctg}360^\circ mavjud emas: maxraj nolga teng. Ular 00 ham, cheksiz son ham emas.

Qiymatlar chegarasi

Nuqta radiusi 11 bo'lgan aylanada yotgani uchun uning koordinatalari −1-1 va 11 orasida bo'ladi.

−1≤sin⁡α≤1-1\le\sin\alpha\le 1
−1≤cos⁡α≤1-1\le\cos\alpha\le 1
tg⁡α\operatorname{tg}\alpha va ctg⁡α\operatorname{ctg}\alpha esa istalgan haqiqiy son bo'la oladi

Shuning uchun sin⁡α=1,2\sin\alpha=1{,}2 tenglik hech qanday burchakda bajarilmaydi, tg⁡α=1,2\operatorname{tg}\alpha=1{,}2 esa bajariladi. Bu chegara boshqa baholarni ham beradi: ∣sin⁡α∣≤1<π2|\sin\alpha|\le 1<\dfrac{\pi}{2}, ya'ni sin⁡α\sin\alpha soni radian o'lchovida (−π2; π2)\left(-\dfrac{\pi}{2};\,\dfrac{\pi}{2}\right) oraliqda yotadi, shuning uchun har qanday α\alpha da cos⁡(sin⁡α)>0\cos(\sin\alpha)>0. sin⁡(sin⁡α)\sin(\sin\alpha) uchun esa bunday xulosa yo'q: uning ishorasi sin⁡α\sin\alpha ning ishorasi bilan bir xil.

Aylana bo'ylab burish

Radiusi RR bo'lgan aylanada α\alpha burchakka mos nuqta (Rcos⁡α; Rsin⁡α)(R\cos\alpha;\,R\sin\alpha) dir. Koordinata boshi atrofida burishda nuqta shu qoida bilan ko'chadi.

Burish(x; y)(x;\,y) nuqta o'tadi(3; 4)(3;\,4) uchun
Burish90∘90^\circ(x; y)(x;\,y) nuqta o'tadi(−y; x)(-y;\,x)(3; 4)(3;\,4) uchun(−4; 3)(-4;\,3)
Burish180∘180^\circ(x; y)(x;\,y) nuqta o'tadi(−x; −y)(-x;\,-y)(3; 4)(3;\,4) uchun(−3; −4)(-3;\,-4)
Burish270∘270^\circ yoki −90∘-90^\circ(x; y)(x;\,y) nuqta o'tadi(y; −x)(y;\,-x)(3; 4)(3;\,4) uchun(4; −3)(4;\,-3)
Burishφ\varphi(x; y)(x;\,y) nuqta o'tadi(xcos⁡φ−ysin⁡φ; xsin⁡φ+ycos⁡φ)(x\cos\varphi-y\sin\varphi;\,x\sin\varphi+y\cos\varphi)(3; 4)(3;\,4) uchunφ=90∘\varphi=90^\circ da birinchi qator

Jadval qiymatlari

30∘30^\circ va 60∘60^\circ qiymatlari tomonlari 1, 3, 21,\ \sqrt{3},\ 2 bo'lgan uchburchakdan, 45∘45^\circ qiymatlari tomonlari 1, 1, 21,\ 1,\ \sqrt{2} bo'lgan uchburchakdan chiqadi. Sinusni eslab qolish oson: 0∘, 30∘, 45∘, 60∘, 90∘0^\circ,\ 30^\circ,\ 45^\circ,\ 60^\circ,\ 90^\circ da u 02, 12, 22, 32, 42\dfrac{\sqrt{0}}{2},\ \dfrac{\sqrt{1}}{2},\ \dfrac{\sqrt{2}}{2},\ \dfrac{\sqrt{3}}{2},\ \dfrac{\sqrt{4}}{2} ga teng. Kosinusda shu qator teskari o'qiladi. Jadvalda "yo'q" so'zi qiymat mavjud emasligini bildiradi.

α\alpha0∘0^\circ30∘30^\circ45∘45^\circ60∘60^\circ90∘90^\circ
α\alphasin⁡α\sin\alpha0∘0^\circ0030∘30^\circ12\dfrac{1}{2}45∘45^\circ22\dfrac{\sqrt{2}}{2}60∘60^\circ32\dfrac{\sqrt{3}}{2}90∘90^\circ11
α\alphacos⁡α\cos\alpha0∘0^\circ1130∘30^\circ32\dfrac{\sqrt{3}}{2}45∘45^\circ22\dfrac{\sqrt{2}}{2}60∘60^\circ12\dfrac{1}{2}90∘90^\circ00
α\alphatg⁡α\operatorname{tg}\alpha0∘0^\circ0030∘30^\circ33\dfrac{\sqrt{3}}{3}45∘45^\circ1160∘60^\circ3\sqrt{3}90∘90^\circyo'q
α\alphactg⁡α\operatorname{ctg}\alpha0∘0^\circyo'q30∘30^\circ3\sqrt{3}45∘45^\circ1160∘60^\circ33\dfrac{\sqrt{3}}{3}90∘90^\circ00

Koordinata o'qlaridagi burchaklar uchun qiymatni aylanadagi nuqtadan to'g'ridan-to'g'ri o'qiymiz: 0∘0^\circ da (1; 0)(1;\,0), 90∘90^\circ da (0; 1)(0;\,1), 180∘180^\circ da (−1; 0)(-1;\,0), 270∘270^\circ da (0; −1)(0;\,-1).

α\alpha0∘0^\circ90∘90^\circ180∘180^\circ270∘270^\circ360∘360^\circ
α\alphasin⁡α\sin\alpha0∘0^\circ0090∘90^\circ11180∘180^\circ00270∘270^\circ−1-1360∘360^\circ00
α\alphacos⁡α\cos\alpha0∘0^\circ1190∘90^\circ00180∘180^\circ−1-1270∘270^\circ00360∘360^\circ11
α\alphatg⁡α\operatorname{tg}\alpha0∘0^\circ0090∘90^\circyo'q180∘180^\circ00270∘270^\circyo'q360∘360^\circ00
α\alphactg⁡α\operatorname{ctg}\alpha0∘0^\circyo'q90∘90^\circ00180∘180^\circyo'q270∘270^\circ00360∘360^\circyo'q

0∘0^\circ dan 360∘360^\circ gacha bo'lgan barcha jadval burchaklarining to'liq ro'yxati keltirish formulalari darsida beriladi. Maxrajda ildiz bilan yozilgan qiymat o'sha son: 13=33\dfrac{1}{\sqrt{3}}=\dfrac{\sqrt{3}}{3}, 12=22\dfrac{1}{\sqrt{2}}=\dfrac{\sqrt{2}}{2}. Jadval qiymatlarining bir qismi irratsional, bir qismi ratsional:

sin⁡π4=22\sin\frac{\pi}{4}=\frac{\sqrt{2}}{2}
sin⁡π6=12\sin\frac{\pi}{6}=\frac{1}{2}
Birinchisi irratsional, ikkinchisi ratsional son

Choraklar bo'yicha ishoralar

Sinus ishorasi yy ning, kosinus ishorasi xx ning ishorasi bilan bir xil. Tangens va kotangens xx va yy ning nisbati, shuning uchun ular x, yx,\ y bir xil ishorali bo'lganda musbat.

ChorakBurchak
I0<α<π20<\alpha<\dfrac{\pi}{2}
IIπ2<α<π\dfrac{\pi}{2}<\alpha<\pi
IIIπ<α<3π2\pi<\alpha<\dfrac{3\pi}{2}
IV3π2<α<2π\dfrac{3\pi}{2}<\alpha<2\pi
Choraksin⁡\sincos⁡\costg⁡\operatorname{tg}ctg⁡\operatorname{ctg}
ChorakIsin⁡\sin++cos⁡\cos++tg⁡\operatorname{tg}++ctg⁡\operatorname{ctg}++
ChorakIIsin⁡\sin++cos⁡\cos−-tg⁡\operatorname{tg}−-ctg⁡\operatorname{ctg}−-
ChorakIIIsin⁡\sin−-cos⁡\cos−-tg⁡\operatorname{tg}++ctg⁡\operatorname{ctg}++
ChorakIVsin⁡\sin−-cos⁡\cos++tg⁡\operatorname{tg}−-ctg⁡\operatorname{ctg}−-

Katta burchakda avval to'liq aylanalarni tashlab, chorakni aniqlaymiz: 530∘=360∘+170∘530^\circ=360^\circ+170^\circ II chorakda, −100∘=−360∘+260∘-100^\circ=-360^\circ+260^\circ III chorakda. O'qlardagi burchaklar hech qaysi chorakka kirmaydi: ularda funksiya 00, ±1\pm 1 yoki mavjud emas.

Radianda berilgan sonlarning choragi

Gradus belgisi bo'lmasa, son radian. Chorak chegaralarini taqqoslaymiz: π2≈1,57\dfrac{\pi}{2}\approx 1{,}57, π≈3,14\pi\approx 3{,}14, 3π2≈4,71\dfrac{3\pi}{2}\approx 4{,}71, 2π≈6,282\pi\approx 6{,}28.

Son112233445566
SonChorak11I22II33II44III55IV66IV
Sonsin⁡\sin11++22++33++44−-55−-66−-
Soncos⁡\cos11++22−-33−-44−-55++66++
Sontg⁡\operatorname{tg}11++22−-33−-44++55−-66−-

6,286{,}28 dan katta sonda avval 2π2\pi ni ayiramiz: 7−2π≈0,727-2\pi\approx 0{,}72, demak 77 radian I chorakda. Manfiy son soat strelkasi bo'yicha sanaladi: −1-1 radian IV chorakda, −2-2 radian III chorakda.

Juft-toqlik va davriylik

α\alpha va −α-\alpha burchaklarga mos nuqtalar OxOx o'qiga nisbatan simmetrik: xx bir xil, yy qarama-qarshi.

sin⁡(−α)=−sin⁡α\sin(-\alpha)=-\sin\alpha
cos⁡(−α)=cos⁡α\cos(-\alpha)=\cos\alpha
Kosinus juft, sinus toq
tg⁡(−α)=−tg⁡α\operatorname{tg}(-\alpha)=-\operatorname{tg}\alpha
ctg⁡(−α)=−ctg⁡α\operatorname{ctg}(-\alpha)=-\operatorname{ctg}\alpha
Tangens va kotangens toq
sin⁡(α+2πn)=sin⁡α\sin(\alpha+2\pi n)=\sin\alpha
cos⁡(α+2πn)=cos⁡α\cos(\alpha+2\pi n)=\cos\alpha
n∈Zn\in Z; sinus va kosinusning eng kichik musbat davri 2π2\pi
tg⁡(α+πn)=tg⁡α\operatorname{tg}(\alpha+\pi n)=\operatorname{tg}\alpha
ctg⁡(α+πn)=ctg⁡α\operatorname{ctg}(\alpha+\pi n)=\operatorname{ctg}\alpha
n∈Zn\in Z; tangens va kotangensning eng kichik musbat davri π\pi

Ifoda qachon ma'noga ega

Trigonometrik son ildiz yoki logarifm ostida kelsa, uning ishorasini chorakdan aniqlaymiz. Ildiz ostidagi son manfiy bo'lmasligi, logarifm ostidagi son musbat bo'lishi, maxraj nolga teng bo'lmasligi kerak.

Logarifmning ishorasini ham shu yerda bilish kerak bo'ladi: a>1a>1 da x>1x>1 bo'lsa log⁡ax>0\log_a x>0, 0<x<10<x<1 bo'lsa log⁡ax<0\log_a x<0; 0<a<10<a<1 da aksincha. Masalan, log⁡21,43>0\log_2 1{,}43>0, log⁡1/20,7>0\log_{1/2}0{,}7>0, ln⁡0,5<0\ln 0{,}5<0.

Sonlarni taqqoslashda oraliq qiymatlardan foydalanamiz. Uchta sonni olamiz:

Shuning uchun a<b<ca<b<c.

Ishlangan misollar

1-misol

Hisoblang:

6sin⁡30∘−4cos⁡60∘6\sin 30^\circ-4\cos 60^\circ
+3tg⁡60∘+\sqrt{3}\operatorname{tg}60^\circ
  1. 6sin⁡30∘=6⋅12=36\sin 30^\circ=6\cdot\frac{1}{2}=3
    Jadvaldan: sin⁡30∘=12\sin 30^\circ=\dfrac{1}{2}.
  2. 4cos⁡60∘=4⋅12=24\cos 60^\circ=4\cdot\frac{1}{2}=2
    Jadvaldan: cos⁡60∘=12\cos 60^\circ=\dfrac{1}{2}.
  3. 3tg⁡60∘=3⋅3=3\sqrt{3}\operatorname{tg}60^\circ=\sqrt{3}\cdot\sqrt{3}=3
    Jadvaldan: tg⁡60∘=3\operatorname{tg}60^\circ=\sqrt{3}.
  4. 3−2+3=43-2+3=4
    Natijalarni qo'shamiz.

Javob: 44

2-misol

Hisoblang:

3sin⁡90∘−4cos⁡180∘3\sin 90^\circ-4\cos 180^\circ
+2tg⁡0∘−7cos⁡270∘+2\operatorname{tg}0^\circ-7\cos 270^\circ
  1. sin⁡90∘=1,cos⁡180∘=−1\sin 90^\circ=1,\quad \cos 180^\circ=-1
    90∘90^\circ da nuqta (0; 1)(0;\,1), 180∘180^\circ da (−1; 0)(-1;\,0).
  2. tg⁡0∘=0,cos⁡270∘=0\operatorname{tg}0^\circ=0,\quad \cos 270^\circ=0
    0∘0^\circ da y=0y=0, 270∘270^\circ da x=0x=0.
  3. 3⋅1−4⋅(−1)+0−0=73\cdot 1-4\cdot(-1)+0-0=7
    Minusga minus plus beradi.

Javob: 77

3-misol

sin⁡3⋅cos⁡5⋅tg⁡2\sin 3\cdot\cos 5\cdot\operatorname{tg}2 ko'paytmaning ishorasini aniqlang (burchaklar radianda).

  1. 1,57<3<3,14:sin⁡3>01{,}57<3<3{,}14:\quad \sin 3>0
    33 radian II chorakda, u yerda sinus musbat.
  2. 4,71<5<6,28:cos⁡5>04{,}71<5<6{,}28:\quad \cos 5>0
    55 radian IV chorakda, u yerda kosinus musbat.
  3. 1,57<2<3,14:tg⁡2<01{,}57<2<3{,}14:\quad \operatorname{tg}2<0
    22 radian II chorakda, u yerda tangens manfiy.
  4. (+)⋅(+)⋅(−)=(−)(+)\cdot(+)\cdot(-)=(-)
    Bitta manfiy ko'paytuvchi bor.

Javob: manfiy

4-misol

a=sin⁡460∘a=\sin 460^\circ, b=cos⁡590∘b=\cos 590^\circ, c=tg⁡850∘c=\operatorname{tg}850^\circ, d=ctg⁡(−300∘)d=\operatorname{ctg}(-300^\circ) sonlaridan qaysilari musbat?

  1. 460∘=360∘+100∘:a>0460^\circ=360^\circ+100^\circ:\quad a>0
    II chorakda sinus musbat.
  2. 590∘=360∘+230∘:b<0590^\circ=360^\circ+230^\circ:\quad b<0
    III chorakda kosinus manfiy.
  3. 850∘=720∘+130∘:c<0850^\circ=720^\circ+130^\circ:\quad c<0
    II chorakda tangens manfiy.
  4. −300∘=−360∘+60∘:d>0-300^\circ=-360^\circ+60^\circ:\quad d>0
    I chorakda kotangens musbat.

Javob: aa va dd

5-misol

Qaysi ifoda ma'noga ega? 1) log⁡2cos⁡7π5\log_2\cos\dfrac{7\pi}{5}; 2) sin⁡11π12\sqrt{\sin\dfrac{11\pi}{12}}; 3) lg⁡ctg⁡5π6\lg\operatorname{ctg}\dfrac{5\pi}{6}.

  1. 7π5=252∘:cos⁡7π5<0\frac{7\pi}{5}=252^\circ:\quad \cos\frac{7\pi}{5}<0
    III chorak. Logarifm ostida manfiy son, birinchi ifoda ma'noga ega emas.
  2. 11π12=165∘:sin⁡11π12>0\frac{11\pi}{12}=165^\circ:\quad \sin\frac{11\pi}{12}>0
    II chorak. Ildiz ostida musbat son, ikkinchi ifoda ma'noga ega.
  3. 5π6=150∘:ctg⁡5π6<0\frac{5\pi}{6}=150^\circ:\quad \operatorname{ctg}\frac{5\pi}{6}<0
    II chorak. Logarifm ostida manfiy son, uchinchi ifoda ma'noga ega emas.

Javob: faqat 2)

6-misol

Hisoblang:

(92)3:(35)2(9^2)^3:(3^5)^2
+83⋅tg⁡π6⋅cos⁡π3+8\sqrt{3}\cdot\operatorname{tg}\frac{\pi}{6}\cdot\cos\frac{\pi}{3}
+log⁡25⋅log⁡532+\log_2 5\cdot\log_5 32
  1. (92)3:(35)2=312:310=9(9^2)^3:(3^5)^2=3^{12}:3^{10}=9
    Hammasini 33 asosiga keltiramiz: 96=3129^6=3^{12}.
  2. 83⋅33⋅12=48\sqrt{3}\cdot\frac{\sqrt{3}}{3}\cdot\frac{1}{2}=4
    tg⁡π6=33\operatorname{tg}\dfrac{\pi}{6}=\dfrac{\sqrt{3}}{3}, cos⁡π3=12\cos\dfrac{\pi}{3}=\dfrac{1}{2}.
  3. log⁡25⋅log⁡532=log⁡232=5\log_2 5\cdot\log_5 32=\log_2 32=5
    log⁡ab⋅log⁡bc=log⁡ac\log_a b\cdot\log_b c=\log_a c.
  4. 9+4+5=189+4+5=18
    Uchala natijani qo'shamiz.

Javob: 1818

Ko'p uchraydigan xatolar

XatoTo'g'risi
sin⁡2\sin 2 ni sin⁡2∘\sin 2^\circ deb hisoblash22 radian, II chorak, sin⁡2≈0,909\sin 2\approx 0{,}909
tg⁡90∘=0\operatorname{tg}90^\circ=0tg⁡90∘\operatorname{tg}90^\circ mavjud emas, ctg⁡90∘=0\operatorname{ctg}90^\circ=0
cos⁡180∘=0\cos 180^\circ=0cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ=-1, sin⁡180∘=0\sin 180^\circ=0
III chorakda tg⁡α<0\operatorname{tg}\alpha<0III chorakda sin⁡\sin va cos⁡\cos manfiy, nisbati tg⁡α>0\operatorname{tg}\alpha>0
cos⁡(−α)=−cos⁡α\cos(-\alpha)=-\cos\alphacos⁡(−α)=cos⁡α\cos(-\alpha)=\cos\alpha, kosinus juft
150∘=5π3150^\circ=\dfrac{5\pi}{3}150∘=150π180=5π6150^\circ=\dfrac{150\pi}{180}=\dfrac{5\pi}{6}
sin⁡α=1,2\sin\alpha=1{,}2 dan burchak qidirish∣sin⁡α∣≤1|\sin\alpha|\le 1, bunday burchak yo'q
l=Rαl=R\alpha ga α\alpha ni gradusda qo'yishformulada α\alpha faqat radianda

Eslab qoling

Endi doskada ko'ringUstoz ovozi bilan qadam-baqadam yechim, 10 ta yechimli misol va 10 ta topshiriq.Darsni boshlash