Trigonometrik funksiyalar: davr, qiymatlar sohasi, a·sin x + b·cos x
y=3sinx+4cosx funksiyaning eng katta qiymati 7 emas, 5: sinus va kosinus bir vaqtda 1 ga teng bo'la olmaydi. Bu darsda funksiyalarning xossalari, davrni topish, yordamchi burchak usuli va qiymatlar sohasini topishning barcha yo'llari to'planadi.
To'rt funksiyaning xossalari
Xossa
y=sinx
y=cosx
XossaAniqlanish sohasi
y=sinxbarcha x
y=cosxbarcha x
XossaQiymatlar sohasi
y=sinx[−1;1]
y=cosx[−1;1]
XossaJuft-toqligi
y=sinxtoq
y=cosxjuft
XossaEng kichik musbat davri
y=sinx2π
y=cosx2π
XossaNollari
y=sinxx=πn
y=cosxx=2π+πn
XossaEng katta qiymat
y=sinx1,x=2π+2πn da
y=cosx1,x=2πn da
XossaEng kichik qiymat
y=sinx−1,x=−2π+2πn da
y=cosx−1,x=π+2πn da
Xossa
y=tgx
y=ctgx
XossaAniqlanish sohasi
y=tgxx=2π+πn
y=ctgxx=πn
XossaQiymatlar sohasi
y=tgxbarcha sonlar
y=ctgxbarcha sonlar
XossaJuft-toqligi
y=tgxtoq
y=ctgxtoq
XossaEng kichik musbat davri
y=tgxπ
y=ctgxπ
XossaNollari
y=tgxx=πn
y=ctgxx=2π+πn
XossaEng katta qiymat
y=tgxyo'q
y=ctgxyo'q
XossaEng kichik qiymat
y=tgxyo'q
y=ctgxyo'q
Funksiya
O'sish oraliqlari
Kamayish oraliqlari
Funksiyasinx
O'sish oraliqlari[−2π+2πn;2π+2πn]
Kamayish oraliqlari[2π+2πn;23π+2πn]
Funksiyacosx
O'sish oraliqlari[−π+2πn;2πn]
Kamayish oraliqlari[2πn;π+2πn]
Funksiyatgx
O'sish oraliqlarihar bir (−2π+πn;2π+πn) da
Kamayish oraliqlariyo'q
Funksiyactgx
O'sish oraliqlariyo'q
Kamayish oraliqlarihar bir (πn;π+πn) da
Tangens har bir oraliqda o'sadi, lekin butun aniqlanish sohasida o'suvchi emas:
4π<43π
tg4π=1>tg43π=−1
Taqqoslash shu xossaga tayanadi: sin1 va sin1,5 ikkalasi o'sish oralig'ida, demak sin1<sin1,5.
y=sinx: davri 2π, grafigi koordinata boshiga nisbatan simmetriky=cosx: davri 2π, grafigi Oy o'qiga nisbatan simmetriky=tgx: davri π, punktir chiziqlarda funksiya mavjud emas
Davrni topish
T=0 soni funksiyaning davri, agar aniqlanish sohasidagi har bir x uchun x+T va x−T ham aniqlanish sohasida bo'lib, f(x+T)=f(x) bo'lsa. Odatda eng kichik musbat davr so'raladi.
T=∣k∣2π
sin(kx+b) va cos(kx+b) uchun
T=∣k∣π
tg(kx+b) va ctg(kx+b) uchun
Bunda k=0. Oldidagi ko'paytuvchi, qo'shiluvchi va b davrga ta'sir qilmaydi.
Funksiya
Davri
Sababi
Funksiyay=5sin(3x+4π)−2
Davri32π
Sababik=3
Funksiyay=cos3πx
Davri6
Sababik=3π,k2π=6
Funksiyay=tg2x
Davri2π
Sababik=21
Funksiyay=sin2x
Davriπ
Sababisin2x=21−cos2x
Funksiyay=cos23x
Davri3π
Sababicos23x=21+cos6x
Funksiyay=sinxcosx
Davriπ
Sababi21sin2x
Funksiyay=∣sinx∣
Davriπ
Sababimanfiy bo'lak yuqoriga aks etadi
Funksiyay=∣sinx∣+∣cosx∣
Davri2π
Sababikvadrati 1+∣sin2x∣
Funksiyay=sin4x+cos4x
Davri2π
Sababi43+cos4x
Funksiyay=sin63x+cos63x
Davri6π
Sababi85+3cos12x
Yig'indi yoki ko'paytmada davrlarning eng kichik umumiy karralisini olamiz. Davrlar π ga karrali kasrlar bo'lsa, ko'paytuvchilar uchun quyidagi qoida ishlaydi:
EKUK(ba;dc)=EKUB(b;d)EKUK(a;c)
Bunda kasrlar qisqarmas
Masalan:
y=sin23x+cos52x
20π=15⋅34π=4⋅5π
Davrlar 34π va 5π, EKUK 20π
Ma'ruzaning davomi kirgandan keyin ochiladiBu — ma'ruzaning boshi. To'liq matn, ovozli doska, yechimli misollar va topshiriqlar Premium bilan.Davomini o'qish
Endi doskada ko'ringUstoz ovozi bilan qadam-baqadam yechim, 10 ta yechimli misol va 10 ta topshiriq.Darsni boshlash