Muntazam ko'pburchakning ichki burchagi 144∘ bo'lsa, tomonlari soni 10 ta, diagonallari esa 35 ta. Buni bir qadamda topish mumkin, agar ichki burchak bilan emas, tashqi burchak bilan ishlansa. Bu darsda burchaklar, diagonallar, muntazam ko'pburchak formulalari, ayniqsa muntazam oltiburchak va sakkizburchak beriladi.
Ko'pburchak va burchaklar yig'indisi
Qavariq ko'pburchak deb har bir tomoni yotgan to'g'ri chiziqning bir tomonida joylashgan ko'pburchakka aytiladi. Uning har bir ichki burchagi 180∘ dan kichik.
Bir uchdan chiqqan diagonallar oltiburchakni 4 ta uchburchakka ajratadi
Σ=(n−2)⋅180∘
Bir uchdan n−3 ta diagonal chiqadi va ular n−2 ta uchburchak hosil qiladi
Σtashqi=360∘
Har bir uchda bittadan tashqi burchak olinganda, n ga bog'liq emas. Har bir uchda ichki va tashqi burchak yig'indisi 180∘
N=2n(n−3)
Har bir uchdan n−3 ta diagonal, har bir diagonal ikki marta sanaladi
Qavariq ko'pburchakda o'tkir burchaklar ko'pi bilan 3 ta bo'ladi, chunki o'tkir burchakning tashqi burchagi 90∘ dan katta, tashqi burchaklar yig'indisi esa 360∘. Burchaklar progressiya yoki nisbat bilan berilsa, yig'indi tenglamasi tuziladi. Keyin eng katta burchak 180∘ dan kichikligi tekshiriladi.
Muntazam ko'pburchak
Muntazam ko'pburchak deb barcha tomonlari teng va barcha burchaklari teng bo'lgan qavariq ko'pburchakka aytiladi.
Ikkala shart ham kerak: rombda tomonlar teng, to'g'ri to'rtburchakda burchaklar teng, lekin ular muntazam emas. Faqat uchburchakda bitta shart yetarli.
β=n360∘
α=180∘−β
α=n(n−2)⋅180∘
β — tashqi burchak, u markaziy burchakka teng; α — ichki burchak
Har qanday burchak muntazam ko'pburchakning burchagi bo'lavermaydi: β360∘ butun va kamida 3 bo'lishi kerak. Masalan, α=130∘ bo'lishi mumkin emas, chunki β=50∘ va 360 soni 50 ga bo'linmaydi.
n
Σ
α
β
N
n3
Σ180∘
α60∘
β120∘
N0
n4
Σ360∘
α90∘
β90∘
N2
n5
Σ540∘
α108∘
β72∘
N5
n6
Σ720∘
α120∘
β60∘
N9
n8
Σ1080∘
α135∘
β45∘
N20
n9
Σ1260∘
α140∘
β40∘
N27
n10
Σ1440∘
α144∘
β36∘
N35
n12
Σ1800∘
α150∘
β30∘
N54
Ichki va tashqi burchak munosabati berilsa, α+β=180∘ bilan sistema tuziladi. α=5β bo'lsa, β=30∘,n=12.α−β=90∘ bo'lsa, β=45∘,n=8.
Radiuslar, tomon va yuz
OMA to'g'ri burchakli uchburchak: R gipotenuza, ∠AOM=n180∘
a=2Rsinn180∘
r=Rcosn180∘
R2=r2+4a2
R — tashqi chizilgan aylana radiusi, r — ichki chizilgan aylana radiusi
S=21Pr=21nar
S=21nR2sinn360∘
Markazdan uchlarga kesmalar ko'pburchakni n ta teng uchburchakka ajratadi
n
R
r
S
n3
R3a3
r6a3
S4a23
n4
R2a2
r2a
Sa2
n6
Ra
r2a3
S23a23
n8
RR2=2−2a2
rr=2a(1+2)
S2(1+2)a2=22R2
n12
Ra=2Rsin15∘
rr=Rcos15∘
S3R2
Tengdosh shakllar yuzlari teng shakllardir. Masalan, oltiburchak tomoni 26 bo'lsa, S=23⋅243=363, unga tengdosh muntazam uchburchak uchun 4x23=363,x=12.
Muntazam oltiburchak
Oltita muntazam uchburchak, har birining tomoni a
Tomoni a bo'lgan oltiburchakda
Qiymat
Katta diagonal AD,BE,CF
2a
Kichik diagonal AC,BD,CE va boshqalar
a3
Qarama-qarshi tomonlar orasidagi masofa
a3
C dan AE gacha masofa
23a
Bitta markaziy uchburchak yuzi
6S
ABC uchburchak yuzi
6S
ACE muntazam uchburchak yuzi
2S
ABCD trapetsiya yuzi (katta diagonal ajratgan)
2S
ABDE to'g'ri to'rtburchak yuzi
32S
Ma'ruzaning davomi kirgandan keyin ochiladiBu — ma'ruzaning boshi. To'liq matn, ovozli doska, yechimli misollar va topshiriqlar Premium bilan.Davomini o'qish
Endi doskada ko'ringUstoz ovozi bilan qadam-baqadam yechim, 10 ta yechimli misol va 10 ta topshiriq.Darsni boshlash