log64 va log69 butun son emas, lekin ularning yig'indisi aniq 2 ga teng, chunki log64+log69=log636. Imtihon misollarida logarifmlar shunday xossalar bilan yo'qoladi. Har bir xossaning sharti bor va u ifodaning aniqlanish sohasini o'zgartirishi mumkin, shuning uchun bu darsda har formula o'z sharti bilan beriladi.
Asosiy logarifmik ayniyat
alogab=b
a>0,a=1,b>0
logab asosni b ga aylantiradigan daraja, biz asosni aynan shu darajaga oshiramiz
logaac=c
a>0,a=1,c— istalgan son
Teskari tomon
Birinchi tenglikning chap tomoni faqat b>0 da ma'noga ega: 2log2x=x tenglik x>0 da o'rinli, x=−3 da chap tomon mavjud emas. Ikkinchi tenglikda esa c manfiy ham bo'lishi mumkin: log22−3=−3.
Ifoda
Hisob
Natija
Ifoda5log57
Hisobayniyat
Natija7
Ifoda32log35
Hisob3log325
Natija25
Ifoda4log27
Hisob22log27=2log249
Natija49
Ifoda27log32
Hisob33log32=3log38
Natija8
Ifoda71+log73
Hisob7⋅7log73=7⋅3
Natija21
Ifoda23−log25
Hisob2log2523=58
Natija58
Ifoda(21)log23
Hisob2−log23=2log231
Natija31
Ifoda(3)2log35
Hisob3log35
Natija5
Ifoda52log256
Hisob2log256=log56,5log56
Natija6
Ifoda(1+4log23)lg7
Hisob(1+9)lg7=10lg7
Natija7
Daraja asosi va logarifm asosi har xil bo'lsa, avval daraja asosini logarifm asosining darajasi ko'rinishida yozing.
Ko'paytmaning logarifmi
loga(bc)=logab+logac
a>0,a=1,b>0,c>0
b=am,c=an bo'lsa, bc=am+n: ko'paytirishda ko'rsatkichlar qo'shiladi
Formula istalgan sondagi musbat ko'paytuvchilar uchun o'rinli va ikki tomonga ishlaydi.
log64+log69=log636=2
Yig'indi bitta logarifmga keladi
log240=log28+log25
=3+log25
Logarifm yig'indiga yoyiladi. Shu kabi lg20=1+lg2
Bo'linmaning logarifmi
logacb=logab−logac
a>0,a=1,b>0,c>0
Bo'lishda ko'rsatkichlar ayiriladi. Xususan, logac1=−logac
O'qilishiga e'tibor bering: loga2b=(logab)2,logab2=loga(b2)=2logab.log228=32=9,log282=log264=6.
Formula sohani o'zgartiradi
Yuqoridagi formulalar sonlar uchun xavfsiz. Ichida x bo'lsa, chap va o'ng tomonning sohalari har xil bo'lishi mumkin. Chap tomonda ko'paytma musbat bo'lsa yetarli, o'ng tomonda esa har bir ko'paytuvchi musbat bo'lishi shart.
Ifoda
Sohasi
Ifoda
Sohasi
Ifodaloga(xy)
Sohasixy>0
Ifodalogax+logay
Sohasix>0,y>0
Ifodalogayx
Sohasiyx>0
Ifodalogax−logay
Sohasix>0,y>0
Ifodalogax2
Sohasix=0
Ifoda2logax
Sohasix>0
Ifodalogax3
Sohasix>0
Ifoda3logax
Sohasix>0
Barcha holatlarda to'g'ri formulalar modul bilan yoziladi.
loga(xy)=loga∣x∣+loga∣y∣
xy>0 da
logayx=loga∣x∣−loga∣y∣
yx>0 da
logax2n=2nloga∣x∣
x=0 da, n natural
Son bilan
Hisob
log2((−2)(−8))
log216=4;log2(−2)+log2(−8) esa mavjud emas; to'g'ri yoyilmasi log22+log28=1+3
log2(−4)2
log216=4;2log2(−4) mavjud emas; to'g'risi 2log2∣−4∣=4
Tenglamada bu shunday namoyon bo'ladi. Chapdan o'ngga o'tish, masalan lgx2 ni 2lgx deb yozish, sohani toraytiradi va ildiz yo'qotadi: lgx2=2 ning ildizlari x=±10,2lgx=2 ning ildizi faqat x=10.
O'ngdan chapga o'tish, masalan log3(x−1)+log3(x+1) ni log3(x2−1) deb yozish, sohani kengaytiradi va chet ildiz beradi:
log3(x−1)+log3(x+1)=1
x2−1=3,x=±2, lekin x=−2 chet ildiz, chunki log3(−3) mavjud emas. Javob: x=2
Yig'indining logarifmi uchun formula yo'q
Noto'g'ri yozuv
Chap tomon
O'ng tomon
Noto'g'ri yozuvloga(b+c)=logab+logac
Chap tomonlog2(4+4)=3
O'ng tomonlog24+log24=4
Noto'g'ri yozuvloga(b−c)=logab−logac
Chap tomonlog2(16−8)=3
O'ng tomonlog216−log28=1
Noto'g'ri yozuvlogab⋅logac=loga(bc)
Chap tomonlog24⋅log28=6
O'ng tomonlog232=5
Noto'g'ri yozuvlogaclogab=logacb
Chap tomonlog24log264=3
O'ng tomonlog2464=4
Ayrim sonlarda bunday tengliklar tasodifan bajarilishi mumkin, masalan log2(2+2)=log22+log22, lekin bu umumiy qoida emas.
Yangi asosga o'tish
logab=logcalogcb
a>0,a=1,b>0
c>0,c=1
alogab=b tenglikning ikkala tomonidan c asosli logarifm olamiz
c son bo'lsa, soha o'zgarmaydi. Berilgan logarifmlar qaysi asosda bo'lsa, shu asosga o'tiladi. Masalan, log832=log28log232=35.
Ma'ruzaning davomi kirgandan keyin ochiladiBu — ma'ruzaning boshi. To'liq matn, ovozli doska, yechimli misollar va topshiriqlar Premium bilan.Davomini o'qish
Endi doskada ko'ringUstoz ovozi bilan qadam-baqadam yechim, 10 ta yechimli misol va 10 ta topshiriq.Darsni boshlash