Kirish

Kub va parallelepiped

Xona, quti, g'isht: atrofdagi eng ko'p uchraydigan jismlar to'g'ri burchakli parallelepipeddir. O'lchamlari 33, 44 va 1212 bo'lgan qutiga sig'adigan eng uzun tayoq 32+42+122=13\sqrt{3^2+4^2+12^2}=13 ga teng. Bu darsda parallelepipedning barcha turlari, ularning formulalari va kesim yuzini topish usullari beriladi.

Turlari

JismTa'rifiHajmi
JismParallelepipedTa'rifibarcha 66 yog'i parallelogrammHajmiV=Sasos⋅HV=S_{\text{asos}}\cdot H, HH balandlik
JismTo'g'ri parallelepipedTa'rifiyon qirralari asosga perpendikulyar, asosi parallelogrammHajmiV=Sasos⋅HV=S_{\text{asos}}\cdot H, HH yon qirra
JismTo'g'ri burchakli parallelepipedTa'rifibarcha yoqlari to'g'ri to'rtburchakHajmiV=abcV=abc
JismKubTa'rifibarcha yoqlari kvadratHajmiV=a3V=a^3

Har qanday parallelepipedda 66 ta yoq, 1212 ta qirra, 88 ta uch bor. Qarama-qarshi yoqlari teng va parallel. To'rtta diagonali bir nuqtada kesishadi va shu nuqtada teng ikkiga bo'linadi. Og'ma parallelepipedda HH yon qirra emas: yon qirra ll asos bilan φ\varphi burchak hosil qilsa, H=lsin⁡φH=l\sin\varphi. Masalan, asos yuzi 1212, l=6l=6, φ=30∘\varphi=30^\circ bo'lsa, H=3H=3 va V=36V=36.

To'g'ri burchakli parallelepiped

V=abcV=abc
S=2(ab+bc+ac)S=2(ab+bc+ac)
Syon=2(a+b)cS_{\text{yon}}=2(a+b)c
aa, bb asos tomonlari, cc balandlik
d2=a2+b2+c2d^2=a^2+b^2+c^2
Diagonal: barcha to'rtta diagonal teng
ABCDA₁B₁C₁D₁
Pifagor teoremasi ikki marta qo'llanadi: AC2=a2+b2{AC^2=a^2+b^2}, keyin AC12=AC2+CC12{AC_1^2=AC^2+CC_1^2}

Diagonal formulasining kelib chiqishi: CC1CC_1 qirra asosga perpendikulyar, shuning uchun ACC1ACC_1 uchburchakda CC burchak to'g'ri. Yoq diagonallari: a2+b2\sqrt{a^2+b^2}, a2+c2\sqrt{a^2+c^2}, b2+c2\sqrt{b^2+c^2}.

S1S2S3=V2S_1S_2S_3=V^2
Uch qo'shni yoq yuzlari: ab⋅bc⋅ac=(abc)2{ab\cdot bc\cdot ac=(abc)^2}

Yoqlari yuzi 66, 1010, 1515 bo'lsa, V=900=30{V=\sqrt{900}=30}, qirralar esa:

3015=2,  3010=3,  306=5\frac{30}{15}=2,\ \ \frac{30}{10}=3,\ \ \frac{30}{6}=5

Diagonal va asos orasidagi burchak:

tg⁡φ=ca2+b2\operatorname{tg}\varphi=\frac{c}{\sqrt{a^2+b^2}}

Kub

KattalikFormulaa=4a=4 uchun
KattalikHajmFormulaV=a3V=a^3a=4a=4 uchun6464
KattalikTo'la sirtFormulaS=6a2S=6a^2a=4a=4 uchun9696
KattalikYon sirtFormulaSyon=4a2S_{\text{yon}}=4a^2a=4a=4 uchun6464
KattalikYoq diagonaliFormulaa2a\sqrt2a=4a=4 uchun424\sqrt2
KattalikKub diagonaliFormulaa3a\sqrt3a=4a=4 uchun434\sqrt3
KattalikDiagonal kesim yuziFormulaa⋅a2=a22a\cdot a\sqrt2=a^2\sqrt2a=4a=4 uchun16216\sqrt2
KattalikUchdan u tegishli bo'lmagan diagonalgacha masofaFormulaa63\dfrac{a\sqrt6}{3}a=4a=4 uchun463\dfrac{4\sqrt6}{3}

Oxirgi qator: ACC1ACC_1 to'g'ri burchakli uchburchakda CC dan gipotenuzaga balandlik:

a2⋅aa3=a63\frac{a\sqrt2\cdot a}{a\sqrt3}=\frac{a\sqrt6}{3}

Kub diagonali bilan yoq orasidagi φ\varphi burchak va diagonal bilan qirra orasidagi ψ\psi burchak:

tg⁡φ=aa2=12\operatorname{tg}\varphi=\frac{a}{a\sqrt2}=\frac{1}{\sqrt2}
cos⁡ψ=13\cos\psi=\frac{1}{\sqrt3}
Ma'ruzaning davomi kirgandan keyin ochiladiBu — ma'ruzaning boshi. To'liq matn, ovozli doska, yechimli misollar va topshiriqlar Premium bilan.Davomini o'qish
Endi doskada ko'ringUstoz ovozi bilan qadam-baqadam yechim, 10 ta yechimli misol va 10 ta topshiriq.Darsni boshlash