Xona, quti, g'isht: atrofdagi eng ko'p uchraydigan jismlar to'g'ri burchakli parallelepipeddir. O'lchamlari 3,4 va 12 bo'lgan qutiga sig'adigan eng uzun tayoq 32+42+122=13 ga teng. Bu darsda parallelepipedning barcha turlari, ularning formulalari va kesim yuzini topish usullari beriladi.
Turlari
Jism
Ta'rifi
Hajmi
JismParallelepiped
Ta'rifibarcha 6 yog'i parallelogramm
HajmiV=Sasos⋅H,H balandlik
JismTo'g'ri parallelepiped
Ta'rifiyon qirralari asosga perpendikulyar, asosi parallelogramm
HajmiV=Sasos⋅H,H yon qirra
JismTo'g'ri burchakli parallelepiped
Ta'rifibarcha yoqlari to'g'ri to'rtburchak
HajmiV=abc
JismKub
Ta'rifibarcha yoqlari kvadrat
HajmiV=a3
Har qanday parallelepipedda 6 ta yoq, 12 ta qirra, 8 ta uch bor. Qarama-qarshi yoqlari teng va parallel. To'rtta diagonali bir nuqtada kesishadi va shu nuqtada teng ikkiga bo'linadi. Og'ma parallelepipedda H yon qirra emas: yon qirra l asos bilan φ burchak hosil qilsa, H=lsinφ. Masalan, asos yuzi 12,l=6,φ=30∘ bo'lsa, H=3 va V=36.
To'g'ri burchakli parallelepiped
V=abc
S=2(ab+bc+ac)
Syon=2(a+b)c
a,b asos tomonlari, c balandlik
d2=a2+b2+c2
Diagonal: barcha to'rtta diagonal tengPifagor teoremasi ikki marta qo'llanadi: AC2=a2+b2, keyin AC12=AC2+CC12
Diagonal formulasining kelib chiqishi: CC1 qirra asosga perpendikulyar, shuning uchun ACC1 uchburchakda C burchak to'g'ri. Yoq diagonallari: a2+b2,a2+c2,b2+c2.
S1S2S3=V2
Uch qo'shni yoq yuzlari: ab⋅bc⋅ac=(abc)2
Yoqlari yuzi 6,10,15 bo'lsa, V=900=30, qirralar esa:
1530=2,1030=3,630=5
Diagonal va asos orasidagi burchak:
tgφ=a2+b2c
Kub
Kattalik
Formula
a=4 uchun
KattalikHajm
FormulaV=a3
a=4 uchun64
KattalikTo'la sirt
FormulaS=6a2
a=4 uchun96
KattalikYon sirt
FormulaSyon=4a2
a=4 uchun64
KattalikYoq diagonali
Formulaa2
a=4 uchun42
KattalikKub diagonali
Formulaa3
a=4 uchun43
KattalikDiagonal kesim yuzi
Formulaa⋅a2=a22
a=4 uchun162
KattalikUchdan u tegishli bo'lmagan diagonalgacha masofa
Formula3a6
a=4 uchun346
Oxirgi qator: ACC1 to'g'ri burchakli uchburchakda C dan gipotenuzaga balandlik:
a3a2⋅a=3a6
Kub diagonali bilan yoq orasidagi φ burchak va diagonal bilan qirra orasidagi ψ burchak:
tgφ=a2a=21
cosψ=31
Ma'ruzaning davomi kirgandan keyin ochiladiBu — ma'ruzaning boshi. To'liq matn, ovozli doska, yechimli misollar va topshiriqlar Premium bilan.Davomini o'qish
Endi doskada ko'ringUstoz ovozi bilan qadam-baqadam yechim, 10 ta yechimli misol va 10 ta topshiriq.Darsni boshlash